[Evrâk-ı Latife] Balon görmüş Osmanlılar

Vâsıf Efendi tarihini okurken karşıma çıkan trajikomik bir hadise. Sene 1218 (1803-1804). Bologna’dan havalanan bir sıcak hava balonu Bosna’ya düşüyor. Vâsıf Efendi (benim sadeleştirme çabalarımla) böyle anlatıyor: Bosna sınırındaki Bihke kalesine iki saat mesafede olan bir yere havadan dev cüsseli bir çadır düşüp, ahaliden kalpleri kuvvetli bazı kimseler çadırın yanına gittiler. Kimisi bunu bir “alamet”, …

[Hikaye] Nu Öldüğünde

Resim: (Howard Pyle – The mermaid) Kayıp Rıhtım’ın Aylık Öykü Seçkisinde bu haftaki tema deniz kızıydı. Ben de Bengü Taşı evreninden kadim bir hikaye anlattım. Tanrı Nu öldükten sonra, katillerinin hesaplaşması… Orjinali burada bulabilirsiniz: https://oykuseckisi.com/nu-oldugunde/ Köpük köpük koyun dalgalarının arkasında Türdü nehriyle beraber İç Deniz’e akan çoban, nehir ve denizin, koyun çanlarının müjdelediği buluşmasına yakın …

Aguaxima: Diderot’nun Ansiklopedi Eğlencesi

Diderot ve d’Alembert’in 1751 ve 1772 arasında çıkardıkları Ansiklopedi, veya Bilimler, Sanatlar ve Zanaatlerin Sistematik Sözlüğü eseri dünya için pek çok şeyi değiştirdi. Fransız Devrimi’ne sebep olup olmadığını, kimlerin okuduğunu, nerelerde basıldığını, sansürden nasıl kaçabildiklerini tartışaduralım; iki editör bilgiye olan yaklaşımımızı tamamen değiştirdiler. O dönemlerde hala bütün bilgiyi sistematik olarak kategorilere sokabileceğimizi düşünüyorduk. Diderot ve …

Yaşlı bir Şahın Nedenleri

Merkez Şahlığın hükümdarı Şahruş, eski dostu Damgalı Baş Muhafızı Kara Fırtına Nardin ile kırk yıl önce Merkez Şehir’in kuşatılmasını ve ateş devlerinin tanrısı Paretin’i alt edişlerini yad ediyor… (Resim: Büyük Londra Yangını – Jan Griffier the Elder, 1670-1678) Neden o gün hayatlarımız değişti Nardin? Ben göz önünde olmayan bir şehzade olmaktan gayet memnundum. Hayatımı İrem …

Evrak-ı Latife: Sünnetsiz Patrik

Tarih çok eğlenceli bir uğraştır. İnsanın karşısına kurgudan daha eğlenceli meseleler çıkarır. Bazen, çıt çıkmayan bir arşivde okuduğunuz şey yüzünden kahkaha atmaktan kendinizi alamazsınız. Böyle anlar çok sık olmasa da, belgelere boğulmaya bazen değiyor. Şimdi vereceğim örnek bir Rum tarihçinin kitabından alınma. Athanasios Konstantinos Ypsilantis, 18. yüzyılın sonunda Orthodoks Patrikhanesi’nin Osmanlı İmparatorluğu altındaki tarihini yazıyor. …

Nasreddin Hoca’yı Nasıl Bilirsiniz?

Türkçe konuşan bol küfür eden, zeki, halktan, biraz sapık bir eski adam tiplemesi yazmak istiyorsunuz. Nereye bakarsınız? Pertev Naili Boratav’ın Nasreddin Hoca derlemesi bence bu amaçla bakabileceğiniz en mükemmel kitaplardan bir tanesi. Kitabın hikayesi bir kere harika. Ömrünü folklore adamış, çalışmalarının önemli bir kısmı Nasreddin Hoca ile alakalı birisi bir kitap yayınlıyor. Dünyada bilinen bütün …

Kvothe: Kahramanın Yolculuğu

Bu yazıyı Kralkatili Güncesi’nin sadece ilk kitabı Rüzgarın Adı’nı okumuş olarak yazıyorum. Arada spoiler sayılabilecek şeyler çıkabilir baştan uyarayım. Genel olarak başkalarının kahramanlıklarını anlatan ozandan vazgeçip, kendisi bir kahraman olan ozanı dinlemeyi çok sevdim. Kvothe’nin karizmasının büyük bir kısmını bu sağlıyor. Sadece kahramanlık yapmıyor, kahramanlıklarını da ballandıra ballandıra anlatabiliyor. Birinci kitapta henüz eline bir kılıç …

Arap Atı

Fotoğraf (Edward Paterson) Kardeş, Bilad-ı Şam ne tarafa düşer?Bulamadım sora sora Bağdat’ıKanıma karıştı Hülagu’nun Fırat’a döktüğü şiirlerKalmadı güzel insanlar, ne de güzel Arap atı Abdülkadir nerdesin Şam’da yine kan ve ateşYusuf’u da al gel, o değil mi kuyudan Kudüs’ü kurtaranŞu haçlı kalkanlarını kaldırsak da Heraclius’la dövüşsekO zaman şövalyeleri bile öldürmemiz gerekmezAllah kendinden olanı bilir diye …

[Hikaye] Yeniçeri ve Aziz

Biraz eğlencesine, biraz hikaye yazma alışkanlığımı geliştirmek için, biraz da bu ayın teması benim tarihçi olarak uğraştığım konularla ilgili olduğu ve çok hoşuma gittiği için Kayıp Rıhtım’ın Aylık Öykü Seçkisi için bir şey yazdım. Tema peri bacalarıydı. Ben de bir Osmanlı hikayesi yazdım. Unutulan taraflarından.. Orjinali burada bulabilirsiniz: https://oykuseckisi.com/yeniceri-ve-aziz/ “Hey gidi Hacı Bektaş kavuklular! Beni, …

Şiir ve Kapıları

Hiç bir zaman oturup da şiir okuyan bir çevrem olmadı. Şiir tartışmak, alıntılamak, ezberlemek bunlar benim dünyamda her zaman çok garip hareketler oldu . Belki de hala öyle. Okuma çabalarım da uzun bir süre hiç bir işe yaramadı. Cahit Zarifoğlu ile başlamaya çalışmıştım. Hiç bir şey anlamadım. Şimdi bir daha bakıyorum, yine hiç bir şey …